• Konkurs

    42. Konkurs Piosenki Eurowizji

  • Data

    3 maja 1997 r.

  • Miejsce

    Point Theatre, Dublin (Irlandia)

  • Slogan

  • Półfinał

  • Artysta

    Anna Maria Jopek

  • Utwór

    Ale jestem

  • Autor tekstu

    Magdalena Czapińska

  • Autor muzyki

    Tomasz Lewandowski

  • Dyrygent

    Krzesimir Dębski

  • Pozycja startowa

    12/25

  • Zajęte miejsce / liczba krajów

    11/25

  • Zdobyte punkty

    54 punkty

  • Najwyższe noty

    8 punktów z Austrii (televoting)

Oczy otwieram, staje się świat
Nade mną niebo, przede mną sad
Jabłek zielonych zapach i smak
I wszystko proste tak

Trzeba żyć naprawdę
Żeby oszukać czas
Trzeba żyć najpiękniej
Żyje się tylko raz

Trzeba żyć w zachwycie
Marzyć, kochać i śnić
Trzeba czas oszukać
Żeby naprawdę żyć

Jestem piasku ziarenkiem w klepsydrze
Zabłąkaną łódeczką wśród raf
Kroplą deszczu
Trzciną myślącą wśród traw
Ale jestem

Jestem iskrą i wiatru powiewem
Smugą światła, co biegnie do gwiazd
Jestem chwilą, która prześcignąć chce czas
Ale jestem

Ucha nadstawiam, słucham jak gra
Muzyka we mnie, w muzyce ja
Nim wielka cisza pochłonie mnie
Pragnę wyśpiewać, wyśpiewać, że

Trzeba żyć naprawdę
Żeby oszukać pędzący czas
Pięknie żyć w zachwycie
Życie zdarza się raz

Jestem piasku ziarenkiem w klepsydrze
Zabłąkaną łódeczką wśród raf
Kroplą deszczu
Trzciną myślącą wśród traw
Ale jestem
Jestem

Życie jest drogą, życie jest snem
A co będzie potem?
Nie wiem, i wiem
O nic nie pytaj, dowiesz się, gdy
Skończy się droga, życie i sny

Jestem piasku ziarenkiem w klepsydrze
Zabłąkaną łódeczką wśród raf
Kroplą deszczu
Trzciną myślącą wśród traw
Ale jestem

Jestem iskrą i wiatru powiewem
Smugą światła, co biegnie do gwiazd
Jestem chwilą, która prześcignąć chce czas
Ale jestem

Występ i teledysk

Wybór reprezentanta

Telewizja Polska przed Konkursem Piosenki Eurowizji 1997 przeprowadziła wewnętrzne preselekcje. Pierwszym wyborem komisji była Natalia Kukulska z piosenką „Powieki kryją świat” (muzyka Jarosław Kukulski, słowa Ryszard Kunce). Wokalistka jednak odrzuciła propozycję reprezentowania Polski.

Gina Komasa – ówczesna szefowa nagrań w Polskim Radiu – przedstawiła członkom jury TVP utwór „Ale jestem” (kompozycję Tomasza Lewandowskiego do słów Magdy Czapińskiej). Wykonywała go nieznana wtedy jeszcze szerszej publiczności Anna Maria Jopek, specjalizująca się w muzyce jazzowej. To właśnie ona ostatecznie otrzymała bilet do Irlandii. Co ciekawe – Anna Maria Jopek była członkinią polskiego jury podczas Eurowizji 1994.

Przygotowania do Eurowizji

Teledysk do utworu wyreżyserował Jerzy Krysiak. Premiera odbyła się na antenie TVP1. Tuż przed jego nagraniem… artystka złamała nogę (i właśnie z nogą w gipsie zapozowała do zdjęć dla magazynu „Viva!”, któremu udzieliła również wywiadu). W materiale wyemitowanym przez publicznego nadawcę przy okazji prezentacji piosenki Anna Maria Jopek wyznała w rozmowie z Magdą Olszewską, że ma tremę, ale jest to coś bardzo ludzkiego i będzie działało na nią mobilizująco. Zapytana o to, jak czuje się w takim repertuarze („To nie ballady jazzowe!”) odpowiedziała, że kocha czasami zrobić coś innego, bo taka jest jej przekorna natura i czuje się szczęśliwym użytkownikiem muzyki. W międzyczasie przez godzinę w studio TVP1 odbierała połączenia od widzów, którzy przekazywali jej życzenia. „Ludzie to jest jednak potęga, oni są celem tego wszystkiego, muzyka może być tylko środkiem” – tak skomentowała rozmowy z widzami.

Według Andrzeja Trzcińskiego (dyrektora artystycznego Polygram Polska) po pierwszych próbach w Dublinie Anna Maria Jopek była typowana do ścisłej trójki. Niestety, kreacja Ani nie spotkała się z entuzjazmem samej artystki, jak i reszty ekipy (w przeciwieństwie do przedstawicieli TVP, który mieli decydujący wpływ na kształt występu). Sukienkę określali jako „zbyt ciężką i wyszukaną, w połączeniu z szalem dodającą Ani lat i odejmującą jej gracji”. Wytykano również bardzo dużą oszczędność TVP w kwestii lotów i zakwaterowania.

Na konkursie

W skład polskiego jury, oceniającego konkursowe występy, weszli: Wioleta Machowiec, Jacek Skubikowski, Patrycja Markowska, Robert Janson, Magda Makarewicz, Wojciech Karolak, Olga Kurek, Paweł Brodowski, Danuta Błażejczyk, Michał Borkowski, Anita Lipnicka, Grzegorz Szczerba, Joanna Rawik, Jacek Makowski, Hanna Banaszak i Artur Jaworski. Sekretarzem jury po raz kolejny został Jan Chojnacki i to on przekazał na wizji werdykt jurorów.

Po raz trzeci już Point Theatre w Dublinie gościł na swoich deskach polską reprezentację. Anna Maria Jopek występowała jako 12. w kolejności, pomiędzy Niemcami a Estonią. Chórzystkami artystki były Agnieszka Piotrowska i Dorota Miśkiewicz (wspierała rok wcześniej wokalnie Kasię Kowalską w Oslo). Na scenie wokalistce towarzyszyli także Wojciech Pilichowski (bas), Krzysztof Przybyłowicz (perkusja) i Robert Amirian (gitara, wokal, autor tekstu anglojęzycznego pt. „Awakening”, kompozytor piosenki „Chcę znać swój grzech” z Oslo). Orkiestrę prowadził uznany polski kompozytor Krzesimir Dębski.

Transmisję dla TVP1 komentował Jan Wilkans. Po raz pierwszy w historii konkursu, zamiast tradycyjnego głosowania jury, w pięciu krajach został wprowadzony televoting (Austria, Niemcy, Szwajcaria, Szwecja i Wielka Brytania). Utwór „Ale jestem” otrzymał w sumie 54 punkty (w tym 8 punktów od widzów z Austrii), co uplasowało go na 11 miejscu. Wyprzedziliśmy m.in. Grecję, Rosję, Niemcy czy ubiegłorocznych gospodarzy – Norwegię (razem z Portugalią nie uzyskali ani jednego punktu).

Reakcje

Lucjan Kydryński (prywatnie teść artystki) w swojej książce „Przejazdem przez życie – kroniki rodzinne” poruszył krótko temat udziału synowej w konkursie. Wspominał, że Ania co prawda nie wypadła najlepiej, ale z drugiej strony nie najgorzej, jeżeli chodzi o ówczesne osiągnięcia Polski w wydarzeniu. Podkreślił również, że byliśmy lepsi od Ałły Pugaczowej. Podczas spotkania w sieci „Empik” w 2008 roku Anna Maria Jopek przyznała, że udział w Eurowizji pozwolił jej wybrać dla siebie najkorzystniejszy kontrakt płytowy i zaistnieć w branży muzycznej. Dodała również, że „dla siebie tę Eurowizję w ten sposób wygrała”.

„Chyba to było trochę za delikatne, niszowe, ale na pewno inne” – Michał Wiśniewski (Gwiazdy Eurowizji, materiał TVP, emisja: 5.05.2014)

„To była dobra możliwość pokazania naszego języka” – Magda Tul (Gwiazdy Eurowizji, materiał TVP, 5.05.2014)

Ciekawe wypowiedzi

Czasami ludzie patrzą na nas jak na konie wyścigowe. Oczywiście, przyjemnie jest jechać ze świadomością, że jest się w stanie wygrać, ale tak naprawdę nie o to chodzi. Dobrze by było, gdyby ten festiwal stał się konfrontacją tego, co się dzieje na europejskim muzycznym rynku, ale tak nie jest. (…) Chcę wystąpić, ale w ogóle nie myślę w kategoriach: wygrana-przegrana. Chcę po prostu jak najlepiej zrobić to, co mam do zrobienia.

Anna Maria Jopek dla magazynu VIVA! (nr 6/1997)

 

Samego występu nie pamiętam, myślę że to musiał być duży wstrząs. Był to dla mnie ważny życiowo moment. (…) Tak naprawdę wszystko się od tej Eurowizji dla mnie zaczęło, więc w tym sensie ja dla siebie tę Eurowizję wygrałam.

Anna Maria Jopek dla magazynu „Viva!” (nr 6/1997)

 

Wtedy jeszcze orkiestra grała na żywo, była ukryta za sceną. Nasi muzycy na scenie mieli udawać, że grają. Bardzo upierali się, żeby zagrać naprawdę. Takie były nasze przygody, niezrozumienie warunków. Przekonywałem ich jednak, że mamy tutaj orkiestrę z najlepszymi, którzy grali z największymi gwiazdami – The Beatles, George’em Michaelem… Odtworzyli dokładnie takie samo brzmienie, jakie otrzymali na taśmie z Polski. Wtedy wszystko było na żywo, dzisiaj wszystko z playbacku.

Krzesimir Dębski o swoich wspomnieniach z Eurowizji 1997 (rozmowa K. Szczęsnego po Krajowych Eliminacjach 2017)

 

Pobyt z Anną Marią Jopek na Eurowizji wspominam bardzo mile i czułam się zaszczycona, mogąc zaśpiewać z tak znakomitą artystką i muzykami, którzy nam towarzyszyli.

Agnieszka Betley, chórzystka Anny Marii Jopek z Dublina o swym udziale w konkursie (rozmowa S. Królaka dla Eurowizja.org)

Magazyn VIVA! Nr 6/1997

Magazyn VIVA! Nr ?/1999

Lucjan Kydryński „Przejazdem przez życie – kroniki rodzinne”, Wydawnictwo Literackie

Eurowizja – przed finałem (https://www.youtube.com/watch?v=kTfo_wPcLGw)

Prezentacja polskiego jury (https://www.youtube.com/watch?v=jZMC7_PqXSc&t=3s)

Anna Maria Jopek o Eurowizji, 17.11.2008 (https://www.youtube.com/watch?v=hO91x2Cnv6g)

Gwiazdy Eurowizji odc. 1, premiera 5.05.2014, TVP1

opracowanie rocznika: Jakub Balura